İkinci el araç alım satım süreçleri, hem alıcılar hem de satıcılar için oldukça stresli ve dikkat gerektiren bir dönemdir. Günden güne değişen piyasa koşulları ve araç fiyatlarındaki dalgalanmalar, yapılacak en ufak bir hatanın bile ciddi maddi kayıplara yol açmasına neden olabilmektedir.
Bu noktada devreye giren oto ekspertiz merkezleri, taraflar arasındaki güven köprüsünü kuran en önemli unsurdur.
PratikAraba oto servisi uzmanları olarak, ikinci el araç piyasasında sıkça sorulan, kafa karışıklığı yaratan ve genellikle kulaktan dolma bilgilerle yanlış anlaşılan ekspertiz detaylarını sizler için derinlemesine inceledik.
Sizlere araç alım satımında hayati önem taşıyan kaporta durumları, ücretlendirme teamülleri ve ekspertiz süreçlerinin teknik detaylarını anlatmaya çalışacağız.
Dolu Onarımı Yapılmış Araçlar Raporda Belirtilir mi?
Ülkemizde özellikle son yıllarda mevsim normallerinin dışında seyreden hava olayları, şiddetli dolu yağışlarını da beraberinde getirmektedir. Açık alanda park halinde olan veya seyir halindeyken doluya yakalanan araçların tavan, kaput ve bagaj kapağı gibi yatay zeminlerinde irili ufaklı göçükler meydana gelmektedir. Bu göçükler genellikle sektörde "Boyasız Göçük Düzeltme" olarak bilinen teknikleriyle onarılmaktadır. Peki, bu onarım işlemi ekspertiz raporuna yansır mı?
Cevabımız kesinlikle evettir. Profesyonel ve tam donanımlı bir ekspertiz merkezinde, dolu hasarı onarımı görmüş bir araç detaylı incelemeler sonucunda mutlaka tespit edilir ve rapora işlenir. Boyasız göçük düzeltme işlemi, aracın orijinal boyasına zarar vermeden özel çubuklar (masaj yöntemi) veya vakumlu çekici aletlerle yapılsa da, metalin üzerinde mikroskobik düzeyde de olsa bir yorgunluk veya dalgalanma bırakır.
Uzman eksperlerimiz, araç kaportasını özel aydınlatma sistemleri (ışık tünelleri ve çizgili pdr lambaları) altında incelediğinde, sac üzerindeki ışık kırılmalarından ve yansıma dalgalanmalarından bu müdahaleyi anında fark ederler.
Ayrıca, bazı şiddetli dolu hasarlarında tavan döşemesinin sökülmesi gerekebilir. Eksperler, tavan döşemesinin sökülüp takıldığını trim bağlantı noktalarından, plastik klipslerdeki zorlanmalardan veya direklerdeki izlerden anlayabilirler. Çok ağır dolu hasarlarında boyasız düzeltme yeterli gelmemiş ve ince bir yoklama macunu çekilerek lokal boya yapılmışsa, bu durum zaten mikron (boya kalınlık ölçüm) cihazları ile milimetrenin binde biri hassasiyetinde tespit edilir.
Alıcılar için dolu onarımı raporu, aracın geçmişi hakkında şeffaflık sağlar. Boyasız göçük düzeltme, aracın orijinalliğini bozmayan bir işlem olduğu için ağır bir değer kaybı yaratmasa da (macunlu boya işlemine kıyasla), alıcının bu durumu bilmesi ve fiyat pazarlığını buna göre yapması en doğal hakkıdır.
Ekspertiz Ücretini Alıcı mı Yoksa Satıcı mı Öder?
İkinci el araç ticaretinde yazılı olmayan kural ve teamüllerin başında ekspertiz ücretinin ödenmesi konusu gelir. Piyasada genel kabul gören kurala göre,
ekspertiz ücreti aracı satın almak isteyen alıcı tarafından ödenir. Çünkü ekspertiz işlemi, alıcının kendi içini rahatlatmak, satın alacağı malın durumundan emin olmak ve ileride karşılaşabileceği riskleri minimuma indirmek için talep ettiği bir hizmettir.
Ancak bu genel kuralın piyasada çok sık karşılaştığımız ve etik değerler üzerine kurulu önemli bir istisnası vardır. Araç satıcısı, ilanda veya yüz yüze görüşmede aracı için "hatasız, boyasız, değişensiz" gibi kesin ve net ifadeler kullanıyorsa, alıcı ve satıcı arasında genellikle sözlü bir anlaşma yapılır.
Bu centilmenlik anlaşmasına göre; eğer ekspertiz sonucunda araç satıcının beyan ettiği dışında büyük bir kusura sahip çıkarsa (örneğin boyasız denilen araçta değişen parça çıkması, şasi uçlarında işlem olması, motorun bitik veya yağ yakıyor olması gibi), ekspertiz ücreti
satıcı tarafından karşılanır. Çünkü satıcı, yanlış veya eksik bilgi vererek alıcının zamanını ve parasını gasp etmiş duruma düşer.
Eğer raporda, satıcının önceden beyan ettiği kusurlar dışında, aracın yaşına ve kilometresine bağlı olağan aşınmalar (örneğin; hafif yağ terletmesi, yürüyen aksamda küçük boşluklar, fren balatalarının zayıflaması) gibi basit sorunlar çıkarsa, bu durum satıcının kötü niyetli olduğunu göstermez ve ekspertiz ücreti yine alıcı tarafından ödenir.
PratikAraba servisi olarak tavsiyemiz; ekspertiz merkezine gitmeden önce tarafların bu konuyu kendi aralarında net bir şekilde konuşması ve olası senaryolara karşı önceden anlaşmaya varmalarıdır. Bu durum, işlem sonrasında yaşanabilecek tatsız tartışmaların önüne geçecek en sağlıklı yöntemdir.
Yağışlı Veya Çamurlu Havalarda Ekspertiz Yapılır mı?
Oto ekspertiz süreçlerinde en çok dikkat gerektiren ve dış faktörlerden doğrudan etkilenen bölüm "Kaporta ve Boya" kontrolüdür. Kaporta incelemesi, sadece teknolojik cihazlarla (mikron ölçer) değil, aynı zamanda uzman gözüyle, dokunarak ve ışık yansımaları izlenerek yapılan komplike bir işlemdir. Bu nedenle yağışlı, karlı veya aracın yoğun çamurlu olduğu durumlarda araç doğrudan ekspertiz işlemine
alınmamalıdır.Aracın üzerinde bulunan su damlacıkları, yağmur suları veya çamur tabakası, kaporta üzerindeki birçok kritik detayı gizleme potansiyeline sahiptir. Su damlaları ışığı kırarak boya üzerindeki ton farklarını, vernik yanıklarını, derin çizikleri, kötü yapılmış rötüşları ve dalgalanmaları (macun izlerini) görmeyi imkansız hale getirir. Aynı şekilde çamur; marşpiyel, alt taban, çamurluk ağızları gibi paslanmaya ve darbeye en müsait bölgelerdeki işlemleri veya korozyonu ustaca saklar.
Bu sebeplerden dolayı, profesyonel hizmet sunan kurumsal ekspertiz merkezleri yağışlı veya çamurlu havalarda gelen aracı önce detaylı bir dış yıkama işleminden geçirir. Araç iyice yıkandıktan sonra basınçlı hava ve mikrofiber bezler yardımıyla tamamen kurulanır. Ancak bu tam kuruma sağlandıktan sonra araç, özel gün ışığı spektrumuna sahip aydınlatmaların bulunduğu (ışık tüneli) ekspertiz parkuruna alınır.
Boya mikron cihazının ucu (sensörü) ıslak veya tozlu/çamurlu bir yüzeye temas ettiğinde yanlış değerler okuyabilir veya yüzeyi çizebilir. Özetle, yağışlı havalarda ekspertiz yapılır, ancak aracın tamamen temizlenip kapalı ve aydınlık bir ortamda kurutulması şartıyla! Kirli ve ıslak araca açık havada ekspertiz yaptırmak, adeta gözü kapalı araç satın almakla eşdeğer bir risktir.
Plastik Tampon Tamiri Ekspertiz Raporunda Değer Kaybı Sayılır mı?
İkinci el araç pazarında alıcıların en çok takıldığı ve bazen gereksiz yere satın almadan vazgeçmelerine sebep olan konulardan biri de plastik tamponlarda yapılan işlemlerdir. Otomotiv sektöründe ve ekspertiz standartlarında plastik aksamlar (ön ve arka tamponlar, plastik çamurluklar, marşpiyel kaplamaları vb.) kaporta aksamından (metal/alüminyum parçalar) sayılmaz.
Tamponlar, yapısı gereği aracı ufak tefek şehir içi temaslarından, park yeri sürtmelerinden ve küçük darbelerden korumak, darbeyi emerek şasiye ve metal kaportaya ulaşmasını engellemek üzere tasarlanmış esnek parçalardır. Bu nedenle bir aracın ön veya arka plastik tamponunun sökülüp takılması, tamir edilmesi (plastik kaynağı yapılması), lokal veya tam boyanması, hatta yenisiyle değiştirilmesi ekspertiz raporunda kaporta bölümünde "boyalı veya değişen" olarak aracın genel değerini düşüren bir unsur (değer kaybı) olarak değerlendirilmez.
Ancak burada çok kritik bir ayrım vardır. Uzman eksperlerimiz, tamponda işlem gördüğünde sadece plastiğin dış yüzeyine bakıp geçmezler. Tamponun hemen arkasında yer alan, aracın güvenliği için hayati önem taşıyan darbe emici demir (tampon demiri), panel, far ayakları, podye uçları ve şasi uçları gibi metal kısımları titizlikle incelerler.
Eğer plastik tamponun arkasındaki bu iskelet/taşıyıcı yapı elemanlarında bir bükülme, çekiçleme, kaynak, boya veya düzeltme işlemi varsa, işte bu durum çok ciddi bir değer kaybı sebebidir ve raporda mutlaka kırmızı kodla (önemli hasar/işlem) belirtilir.
Kısacası; sadece plastik tamponun kendisinde olan sürtme kaynaklı boyalar veya değişimler aracın piyasa değerini etkileyen bir kusur değildir. Lüks segmentte çok pahalı bazı araçlar haricinde, standart binek araçlarda plastik aksam boyası normal karşılanmalıdır. Ekspertiz raporlarında genellikle "Plastik aksamlar değerlendirme dışıdır" ibaresi yer alsa da, detaylı rapor kısmında alıcıya bilgi vermek amacıyla "ön tampon boyalı" şeklinde bir not düşülür, ancak bu durum metal kaporta şemasındaki işaretlemelere dahil edilmez.
PratikAraba servisi olarak müşterilerimize
TSE 12047 "A" kalite servis standartlarında ve
4077 sayılı Tüketici Koruma Kanununa uygun şekilde hizmet vermekte olup aracınıza dair tüm işlemleri garantili olarak yapmaktayız.
Bakım ve onarım esnasında marka üreticisi tavsiyesine uygun
orijinal ve
OEM (Original Equipment Manufacturer) onaylı yedek parça kullanmaktayız.
Periyodik bakım ve onarımlarda
PratikAraba servisini tercih ettiğinizde
www.pratikaraba.com/periyodik-bakim.html a tıklayarak aracınızın periyodik bakım fiyatını görebilir ve
mobil aplikasyon sistemi ile aracınızın periyodik bakımda değişen malzemelerini ve sonraki bakım kilometre ve zamanını öğrenebilirsiniz.
Rot Kolu DeğişimiPeriyodik Bakım Fiyatına Etki Eden Unsurlar Nelerdir?Akü Ömrünü Nasıl Uzatırsınız?